Di wilayah Guizhou, China yang berbukit-bukau, sebuah kelompok bangunan beracuan gaya Eropah lengkap dengan menara jam dan jambatan pelbagai gerbang mengeluarkan bunyi dengungan berterusan yang perlahan, satu petunjuk kepada identiti luar jangkaannya sebagai pusat data terbesar gergasi teknologi Huawei.
Koleksi kompleks berkonsepkan bandar ini unik dari segi reka bentuk, tetapi bukan dari segi lokasinya.
Puluhan pusat data telah dibina di wilayah barat daya tersebut dalam beberapa tahun kebelakangan ini.
Projek ini merupakan sebahagian daripada strategi kerajaan yang menyaksikan sebahagian besar infrastruktur digital bagi pembangunan pesat kecerdasan buatan (AI) di sekeliling pantai timur China dialihkan ke kawasan barat yang kurang penduduk dan luar bandar.
Pembangunan ini masih berterusan. China berada di landasan untuk hampir mengandakan kapasiti pusat datanya dalam tempoh lima tahun akan datang, tatkala perlumbaan teknologi dengan Amerika Syarikat semakin sengit dan negara-negara di seluruh dunia berusaha mengelakkan krisis pengkomputeran yang boleh membantutkan peluasan AI.
Projek-projek ini telah mengubah sesetengah kawasan, seperti Kawasan Baharu Guian, di mana pusat data Huawei dan lain-lain ditempatkan.
“Dahulu ia hanya gunung yang gersang, tetapi sejak kawasan ini dibangunkan, pengangkutan menjadi lebih mudah, perdagangan semakin rancak, dan peluang perniagaan mula muncul,” kata seorang peniaga kedai tempatan, Shu Peihua.
Semasa kunjungan AFP bulan lalu, penjaja jalanan sedang melayani pekerja pusat data pada waktu makan tengah hari berhampiran kain rentang tepi jalan yang menggesa “mempromosikan pembangunan berkualiti tinggi”, satu slogan dasar teknologi kerajaan.
Di Eropah dan Amerika Syarikat, pembinaan pusat data sering mendapat tentangan daripada komuniti tempatan berikutan kebimbangan mengenai harga tenaga, serta isu alam sekitar seperti penggunaan air dan pencemaran bunyi.
Bagaimanapun, bantahan awam di China dikawal ketat, terutamanya mengenai dasar kerajaan pusat.
Meskipun begitu, penduduk Guian yang ditemu bual AFP bersikap positif terhadap perubahan di kawasan mereka.
Penjual lempeng berempah yang enggan dinamakan berkata dua buah universiti telah ditubuhkan sejak kemudahan itu dibina.
Seorang lagi penduduk tempatan, Li Xixiu, berkata jalan utama telah dinaik taraf disebabkan pusat data tersebut, yang secara umumnya “benar-benar merancakkan ekonomi seluruh kawasan ini”.
“Semua penduduk kampung di kejiranan kami kini mendapat pekerjaan berdekatan, tidak seperti dahulu apabila mereka perlu merantau ke tempat lain,” kata Li.
Dari Timur ke Barat
Pada tahun 2021, kerajaan menamakan strateginya: “Data Timur Pengkomputeran Barat”.
Logik pembinaan di tempat seperti Guizhou, dengan iklimnya yang lebih dingin, tenaga boleh baharu yang melimpah dan ruang kosong yang luas, adalah merangkumi pelbagai aspek.
Pemprosesan AI memerlukan tenaga yang sangat tinggi, dan China telah menetapkan syarat agar pusat data menggunakan 80 peratus bekalan kuasa daripada sumber boleh baharu menjelang akhir dekad ini.
Hal ini menjadikan wilayah seperti Guizhou dan Mongolia Dalam, yang telah meluaskan kapasiti tenaga boleh baharu seperti solar dan angin secara besar-besaran, lokasi ideal untuk pengendali yang mahu memenuhi komitmen tersebut, kata Simeng Deng, penganalisis kanan di Rystad Energy.
Ladang pelayan yang dahagakan tenaga ini juga boleh membantu menyelesaikan isu penamatan (curtailment) atau pengeluaran tenaga boleh baharu yang berlebihan.
Pusat data “boleh menjadi enjin untuk menampung atau menyerap lebihan penjanaan kuasa boleh baharu”, kata Deng.
Membangunkan kawasan luar bandar yang terabai sebelum ini merupakan satu lagi faedah berpotensi.
Bagaimanapun, di sebalik keghairahan penduduk tempatan yang ditemui AFP, sesetengah penyelidik mempersoalkan faedah ekonomi keseluruhan kepada wilayah tuan rumah.
Pusat data tidak semestinya menghasilkan “kesan limpahan yang besar” terhadap pekerjaan tempatan, kata Andrew Stokols dari Singapore Management University.
“Harapannya adalah untuk menggunakan pusat data sebagai enjin pembangunan digital yang lebih luas… menarik industri merancakkan kawasan sekitar pusat data,” katanya.
Namun, baik di China mahupun di tempat lain, “manfaat serta-merta masih sukar dicapai”.
Peningkatan Ekonomi yang ‘Terhad’
Guizhou mencatatkan purata kadar pertumbuhan KDNK tahunan sebanyak 7.4 peratus sepanjang dekad lalu, tetapi pertumbuhan gajinya dalam tempoh yang sama berada di tangga kedua terendah di peringkat nasional, menurut Institut Penyelidikan Demokrasi, Masyarakat dan Teknologi Muncul (DSET) yang berpangkalan di Taiwan.
“Kontras ini menunjukkan bahawa walaupun pusat data memacu pelaburan berbanding tanah dan peralatan, impaknya terhadap peningkatan pendapatan per kapita tempatan kekal terhad,” kata penyelidik DSET Cartus Bo-Xiang You dan Angela Glowacki kepada AFP melalui e-mel.
Pelaburan besar-besaran dalam infrastruktur, ditambah dengan insentif dasar untuk menarik pembina pusat data, telah menyebabkan Guizhou menanggung beban hutang antara yang tertinggi di negara itu.
Pada tahun 2024, Guizhou menduduki tempat ke-30 dalam kalangan wilayah China bagi nisbah hutang kepada hasil, menurut laporan DSET, dan tempat ke-27 bagi nisbah hutang kepada KDNK.
Walau bagaimanapun, permintaan terhadap kapasiti pemprosesan data tatkala negara-negara berebut untuk menguasai keunggulan teknologi bermakna pembinaan akan terus berjalan.
Malah sebelum ChatGPT menandakan permulaan ledakan AI, dokumen dasar China sudah “membincangkan idea bahawa kuasa pengkomputeran berkait rapat dengan kuasa negara”, kata Stokols.
“Ia penting untuk daya saing nasional dalam era teknologi digital… perlumbaan AI telah memecutkannya.”
– AFP
{suggest}