Sistem Kedudukan Global atau Global Positioning System (GPS) ialah sistem navigasi berasaskan satelit yang berfungsi dalam sebarang keadaan cuaca, di mana-mana sahaja di dunia, 24 jam sehari, tanpa yuran langganan atau caj persediaan.
Dengan kata lain, servis GPS boleh digunakan oleh sesiapa sahaja di seluruh dunia secara percuma untuk pelbagai perkara menerusi pelbagai peranti moden seperti telefon pintar, jam pintar dan lain-lain.
Tetapi benarkah servis GPS ini percuma?
Berdasarkan penerangan oleh Garmin, GPS beroperasi berasaskan satelit kerajaan A.S. yang kini terdiri daripada sekurang-kurangnya 24 operasi satelit.
Jabatan Pertahanan A.S. (USDOD) pada asalnya meletakkan satelit ke orbit untuk kegunaan ketenteraan, tetapi ia mula ditawarkan kepada pengguna awam pada tahun 1980-an.
Untuk pengetahuan anda, servis GPS yang digunakan secara percuma di seluruh dunia ketika ini sebenarnya menelan belanja mencapai lebih daripada USD2 juta (~RM9.1 juta) sehari bagi mengoperasikannya.
Kos operasi itu pula dibiayai sepenuhnya oleh Kerajaan AS menerusi hasil cukai am A.S dari pembayar cukai Amerika.
Sebahagian besar operasi itu adalah melalui Jabatan Pertahanan A.S yang bertanggungjawab untuk membangun, memperoleh, mengendali, mengekalkan dan memodenkan GPS.
Kenapa percuma?
Seperti yang dicakap di awal tadi, GPS pada asalnya adalah untuk kegunaan ketenteraan, bukan untuk kegunaan awam.
Tetapi ia mula dibuka kepada umum selepas berlaku satu insiden melibatkan pesawat tentera Soviet yang menembak jatuh pesawat pengangkutan awam Korea kerana salah faham.
Jadi pada 16 September 1983, Presiden AS ketika itu, Ronald Reagan mengumumkan GPS dibuka kepada umum secara percuma.
Sehingga kini, tiada perancangan untuk GPS diswastakan. Di bawah Undang-undang dan dasar A.S. menetapkan, perkhidmatan GPS awam disediakan secara percuma kepada pengguna langsung.