Ketua hak asasi manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) pada Isnin menggesa negara-negara di dunia untuk mengawal selia sistem senjata autonomi dengan kadar segera bagi memastikan ia tidak mencetuskan jenayah kekejaman yang meluas.
Bercakap di hadapan Majlis Hak Asasi Manusia PBB di Geneva, Volker Turk memberi amaran bahawa bahaya yang sekian lama diperkatakan berkaitan senjata autonomi kini sedang menjelma dengan pantas.
“Kami sedang melihat peralihan global dalam cara peperangan dilancarkan,” katanya.
“PBB telah memberi amaran selama bertahun-tahun terhadap pembangunan senjata autonomi maut (lethal autonomous weapons). Realiti ini kini sudah berada di hadapan kita.”
Beliau menarik perhatian kepada peningkatan mendadak penggunaan dron dalam peperangan, yang “mencipta satu lingkaran neraka baharu” di tempat-tempat seperti Republik Demokratik Congo, Gaza, Israel, Lebanon, dan Myanmar.
Di Ukraine, beliau menekankan bagaimana “serangan dron tanpa henti telah menyebabkan kemalangan jiwa yang besar dan menimbulkan kegerunan kepada orang awam”.
Manakala di Sudan, beliau menyatakan bahawa pejabatnya telah mendokumentasikan serangan dron yang telah mengorbankan lebih daripada 1,000 orang awam antara Januari dan Mei tahun ini, sementara dron jarak jauh turut memusnahkan konvoi bantuan dan infrastruktur tenaga yang penting.
Dengan kemajuan pesat dalam bidang kecerdasan buatan (AI), para pakar semakin kerap membunyikan penggera amaran bahawa manusia mungkin akan kehilangan kawalan terhadap senjata sedemikian.
Ketua hak asasi PBB itu berkata “prospek senjata berkuasa AI bernilai berbilion dolar, yang ditumbangkan pula oleh perisai pertahanan berkuasa AI bernilai berbilion dolar, mendedahkan kengerian, kekosongan, dan kesia-siaan peperangan.
“Senjata autonomi tidak boleh menjadi lesen untuk melakukan jenayah kekejaman.”
Perbincangan telah berjalan selama sedekad mengenai kemungkinan wujudnya perjanjian masa hadapan bagi mengawal selia penggunaan senjata automatik, yang sering dirujuk sebagai robot pembunuh (killer robots).
Negara-negara terlibat dijadualkan untuk memutuskan pada akhir tahun ini sama ada mahu melancarkan rundingan perjanjian secara menyeluruh atau tidak.
Turk menyeru komuniti antarabangsa untuk bertindak bagi membendung bahaya tersebut.
“Negara-negara perlu mempertimbangkan persoalan moral dan undang-undang yang ditimbulkan oleh perkara ini dengan segera,” katanya, sambil turut menyeru mereka untuk “mencapai persetujuan mengenai pendekatan bersama yang melindungi nyawa orang awam, serta memberikan komitmen semula terhadap diplomasi dan pengantaraan.
“Mereka mesti mengemas kini rangka kerja undang-undang untuk mewajibkan kawalan manusia dan memastikan akauntabiliti.”
– AFP.