Seorang pelakon suara anime terkenal Jepun telah membawa TikTok ke mahkamah berhubung video yang didakwanya menampilkan klon kecerdasan buatan (AI) bagi suara bariton “merdu” miliknya, dengan keputusannya bakal diumumkan pada Rabu.
Peniruan AI kini menjadi kebimbangan yang semakin meningkat dalam kalangan penggiat seni di seluruh dunia, dan ancaman tersebut telah menggoncang industri animasi tersohor Jepun, di mana pelakon suaranya kekadang dipuja setaraf dengan watak mereka oleh para peminat.
Saman yang difailkan oleh Kenjiro Tsuda, yang terkenal dengan watak utamanya dalam francais gergasi termasuk “Jujutsu Kaisen” dan “Yu-Gi-Oh!”, dipercayai menjadi kes pertama di negara itu yang berusaha mempertahankan identiti vokal seseorang individu daripada salinan janaan AI.
Tsuda menuntut TikTok memadamkan deretan video yang dinarasikan oleh suara yang jelas “dalam” dan “merdu” yang menurut lelaki berusia 55 tahun itu hanya boleh dimiliki olehnya.
Platform tersebut bagaimanapun berhujah bahawa ia adalah “suara lelaki generik” yang persepsi kesamaannya dengan Tsuda adalah subjektif semata-mata, menurut rekod mahkamah yang diakses oleh AFP.
Suara seorang pelakon “adalah hasil latihan dan perantisan bertahun-tahun yang ketat” untuk mengasah bakat, kata Pengarah Eksekutif Kesatuan Pelakon Jepun, Yuko Sasaki, kepada AFP.
“Ia adalah sesuatu yang kami luaskan banyak masa dan wang untuk menyempurnakannya,” kata Sasaki, yang juga rakan pelakon suara, sambil menambah bahawa “kami menyokong Tsuda sepenuh hati”.
Mahkamah sepatutnya “mengenal pasti bahawa hak milik suara adalah hak asasi”, katanya.
Satu akaun tanpa nama, yang gambarnya menyerupai watak “Jujutsu Kaisen” yang disuarakan oleh Tsuda, telah memuat naik video-video berkenaan.
Video itu menggabungkan imej dan pertuturan janaan AI berhubung legenda bandar, fenomena ghaib, dan teori konspirasi.
Akaun berkenaan pada satu ketika mempunyai lebih daripada 200,000 pengikut dan dianggarkan mampu menjana pendapatan bulanan melebihi 500,000 yen (~RM14,150 ), menurut aduan undang-undang tersebut.
‘Kandungan Keji’
Akaun berkenaan, yang kebanyakannya kekurangan kandungan asli, “hanya mendapat populariti kerana kandungannya yang meragukan dan keji itu dinarasikan oleh suara menarik seorang pelakon terkenal,” kata pasukan undang-undang Tsuda, menurut rekod mahkamah.
Ini mencabuli apa yang dipanggil hak publisiti Tsuda, keupayaan untuk mengawal dan mengaut keuntungan daripada penggunaan aspek identiti seseorang, kata peguamnya.
Walaupun akaun itu sendiri tidak lagi boleh dilihat di platform berkenaan, Mahkamah Distrik Tokyo akan memutuskan sama ada TikTok bertanggungjawab memadamkan hantaran tersebut.
Selari dengan saman itu, Sasaki dan pelakon suara Jepun yang lain telah melancarkan kempen dinamakan “No More“, menentang penggunaan AI generik untuk meniru penggiat seni tanpa kebenaran.
“Industri kami boleh hancur” jika kemenangan mahkamah bagi TikTok mencetuskan klon suara AI “tanpa kawalan” di media sosial, kata pelakon Bin Shimada kepada AFP.
Perkara itu boleh menyebabkan pelakon muda “kehilangan harapan”, kata Shimada, yang merupakan sebahagian daripada kumpulan kempen berkenaan.
Ia juga dengan pantas menjadi isu global.
“Di kebanyakan negara, undang-undang hak cipta dan perlindungan data tidak disesuaikan dengan secukupnya” untuk melindungi penggiat seni daripada klon AI, kata Persekutuan Pelakon Antarabangsa tahun lepas.
Pencipta ChatGPT, OpenAI, telah dipaksa memohon maaf pada 2024 kepada bintang terkemuka Scarlett Johansson berhubung suara sintetik yang kedengaran seperti suaranya, yang dikeluarkan selepas beliau menolak untuk bekerjasama dengan OpenAI dalam projek tersebut.
Kepentingan Antarabangsa
Walaupun tiada undang-undang secara eksplisit maktubkan suara seseorang di Jepun, kementerian kehakiman telah menerbitkan garis panduan yang tidak mengikat secara undang-undang bulan lepas bagi menjelaskan perlindungannya di bawah hak sedia ada.
Sebagai “simbol personaliti seseorang”, suara tertakluk kepada “hak publisiti” dan “hak untuk menghalang penggunaan potret dan rupa paras tanpa kebenaran”, kata kementerian itu.
Namun masih belum dapat dipastikan sama ada dan bagaimana garis panduan tersebut akan mempengaruhi keputusan mahkamah pada Rabu berhubung kes Tsuda.
TikTok telah mempertikaikan “kemasyhuran kebangsaan” pelakon tersebut, menolak tuduhan bahawa akaun itu menumpang secara percuma jenama terkenal dalam pelanggaran undang-undang pencegahan persaingan tidak adil Jepun.
Sebagai sebuah platform, apa yang dilakukannya hanyalah “menyediakan forum di mana pengguna boleh memuat naik kandungan kreatif dan bijak dalam skop kebebasan bersuara,” katanya kepada mahkamah.
Adalah “sangat tidak mungkin” bahawa suara Tsuda akan dinafikan hak publisiti secara mutlak, kata Tatsuhiro Ueno, seorang profesor pengajian harta intelek di Universiti Waseda, kepada AFP.
Memandangkan watak “Jujutsu Kaisen” pelakon itu sebagai ahli sihir elit yang tenang telah membuatkan suaranya “sangat dikenali di Eropah”, Ueno percaya keputusan itu “bakal menarik banyak kepentingan antarabangsa”.
Pelakon suara veteran Michihiro Ikemizu, 83, turut menyatakan solidariti bersama Tsuda, tetapi berkata bahawa AI, bagaimanapun canggih ia berkembang, tidak akan pernah mampu mengatasi pelakon manusia.
“Anda perlu sentiasa merasai dan menyesuaikan diri semasa membawakan watak anda. Itu adalah sesuatu yang AI tidak akan pernah boleh lakukan,” kata Ikemizu kepada AFP.
“Itulah satu-satunya senjata kami.”
– AFP
{suggest}