Semakin banyak yang dipelajari oleh Yoriko Kitagawa tentang pusat data gergasi yang bakal dibina berhampiran rumahnya di Hino, di pinggir bandar Tokyo, semakin dia merasa bimbang.
“Ini adalah rancangan yang sangat buruk,” kata warga emas berusia 94 tahun itu kepada AFP.
Peningkatan mendadak pusat data yang menggunakan sumber yang amat besar — menempatkan “otak” perkakasan kecerdasan buatan (AI) — kini mencetuskan keresahan di seluruh dunia, dengan Negeri New York dan Australia menjadi wilayah terbaharu yang mengumumkan peraturan baharu.
Penentang pusat data di Amerika Syarikat pula telah menyerukan “hari protes kebangsaan” pada hari Sabtu bagi “melindungi kampung halaman, dompet, dan cara hidup kami”.
Jepun, yang mempunyai antara bandar paling padat penduduk dalam kalangan negara maju — dengan 80 peratus daripada bentuk muka buminya adalah pergunungan — menghadapi masalah yang khusus: kekurangan ruang bandar yang sesuai untuk membina kemudahan tersebut.
Malah, salah satu pusat data tersebut dirancang untuk dibina bersebelahan dengan Menara Tokyo yang terkenal.
Di Hino, ketinggian dua daripada tiga bangunan yang dirancang telah dikurangkan sebanyak satu perlima kepada 63.5 meter (208 kaki), namun ia tetap akan tersergam tinggi melepasi rumah-rumah berhampiran, sekali gus menghalang sinaran matahari bagi sesetengah penduduk.
“Sebagai seseorang yang tinggal bersebelahan dengan tapak projek, saya paling bimbang tentang risiko kebakaran yang boleh dicetuskan oleh jumlah bateri yang amat besar,” kata Yasuo Yamazaki, seorang aktivis berusia 69 tahun.
“Haba daripada pusat data itu juga membimbangkan, begitu juga dengan pencemaran bunyi,” katanya kepada AFP.
Beliau juga bimbang tentang potensi berlakunya letupan disebabkan oleh stok simpanan bahan api di tapak tersebut bagi kegunaan penjana kuasa sandaran.
Pihak pemaju, Mitsui Fudosan, merancang untuk menyediakan “zon penampan hijau” sehingga 78 meter yang dilengkapi dengan pokok-pokok dan aliran sungai bagi mengurangkan bunyi bising, haba, serta “rasa yang merimaskan”, kata pengurus projek, Toshitsugu Jouzuka.
“Salah satu pendekatan adalah dengan menjarakkan bangunan ke belakang dari laluan jalan raya dan… menyusun landskap hijau supaya pada paras mata, kewujudannya tidak kelihatan terlalu keterlaluan,” kata Jouzuka kepada AFP.
Mesra AI
Trilion dolar kini dibelanjakan untuk pusat data bagi melatih dan menjalankan model AI serta menyediakan storan awan untuk maklumat digital manusia yang mencecah zetabyte — unit yang menyamai satu trilion gigabait.
Jepun mempunyai rancangan besar dalam bidang ini, termasuk menyasarkan penggunaan 10 juta robot AI menjelang tahun 2040, dengan matlamat untuk menjadi “negara paling mesra AI di dunia”.
Ia mahu membangunkan model dan infrastruktur AI berdaulat sendiri bagi mengelakkan pergantungan berlebihan kepada Amerika Syarikat dan China, yang merupakan peneraju utama sektor tersebut.
Sebahagiannya adalah untuk menampung unjuran peningkatan permintaan tenaga daripada sektor AI, di mana Jepun kini dalam proses menghidupkan semula sektor tenaga nuklearnya, 15 tahun selepas bencana Fukushima.
Namun, di sebalik statusnya sebagai sebuah ekonomi yang besar dan stabil dari segi politik dengan infrastruktur telekomunikasi yang baik, Jepun menghadapi “kekangan yang besar”, kata Trung Ghi, perunding tenaga dan utiliti di Arthur D. Little.
“Tanah berskala besar yang sesuai berhampiran pusat permintaan adalah terhad, terutamanya kerana bentuk muka bumi Jepun yang bergunung-ganang dan permintaan utama tertumpu di sekitar kawasan bandar yang padat,” kata Ghi kepada AFP.
Keberadaan pusat data berhampiran pengguna akhir adalah penting — terutamanya untuk kelajuan tindak balas ultra-pantas yang diperlukan bagi transaksi kewangan, penstriman, atau permainan video (gaming).
Menurut syarikat hartanah JLL, sekitar 90 peratus pusat data di Jepun tertumpu di kawasan metropolitan Tokyo dan Osaka.
Bagaimanapun, bekalan elektrik tetap menjadi kunci utama, dan lama-kelamaan “lokasi yang menang” mungkin bukan yang paling dekat dengan bandar, sebaliknya di mana terdapat “bekalan kuasa yang boleh dipercayai, berpatutan, dan semakin rendah karbon dalam tempoh yang cepat”, kata Ghi.
“Kuasa elektrik, grid, sistem penyejukan, penggunaan tanah, gentian optik, peraturan, dan penglibatan komuniti perlu dirancang bersama,” katanya.
‘Rasa Tertekan dan Merimaskan’
Di kawasan lain, Inzai — sebuah bandar komuter di Tokyo — sudah mempunyai sekurang-kurangnya 10 pusat data termasuk satu yang digunakan oleh Google, namun penduduk di situ telah melancarkan tindakan undang-undang terhadap sebuah kemudahan baharu yang dicadangkan.
Tuntutan mahkamah itu menyatakan bahawa “kehidupan harian penduduk tempatan yang aman… akan musnah akibat pelanggaran hak mereka terhadap cahaya matahari, kemusnahan landskap semula jadi, rasa tertekan/merimaskan, pencemaran bunyi, gegaran, udara panas, bahaya lalu lintas, dan kerja-kerja pembinaan berskala besar”.
Ketika dihubungi oleh AFP, pihak defendan iaitu Japan ERI, yang meluluskan sijil bagi rancangan pembinaan tersebut, enggan memberikan sebarang ulasan.
Para pengkritik berpendapat bahawa Jepun juga berbeza daripada banyak negara lain kerana mempunyai peraturan bangunan yang lapuk, di mana pusat data masih boleh dikategorikan sebagai ruang pejabat dan bukannya kemudahan industri.
Undang-undang Jepun “tidak berjalan seiring dengan situasi semasa”, kata Satoshi Oikawa, peguam bagi penduduk Inzai. – AFP
{suggest}