Ujian senjata nuklear telah memberi kesan kepada setiap manusia di planet ini, menyebabkan sekurang-kurangnya empat juta kematian pramatang akibat kanser dan penyakit lain dari semasa ke semasa, menurut satu laporan baharu yang meneliti legasi maut amalan tersebut.
Lebih 2,400 peranti nuklear telah diletupkan dalam ujian di seluruh dunia antara 1945 dan 2017.
Daripada sembilan negara yang diketahui memiliki senjata nuklear — Rusia, Amerika Syarikat, China, Perancis, United Kingdom, Pakistan, India, Israel dan Korea Utara — hanya Pyongyang menjalankan ujian nuklear sejak 1990-an.
Namun, laporan baharu oleh organisasi kemanusiaan Norwegian People’s Aid (NPA), yang diperoleh AFP secara eksklusif, memperincikan bagaimana kesan ujian lampau masih dirasai di seluruh dunia.
“Mereka meracuni kami,” kata Hinamoeura Cross, 37, seorang ahli parlimen Tahiti yang berusia tujuh tahun ketika Perancis meletupkan bom nuklear terakhir berhampiran kediamannya di Polinesia Perancis pada 1996.
Tujuh belas tahun kemudian, beliau didiagnosis menghidap leukemia, dalam sebuah keluarga di mana nenek, ibu dan ibu saudaranya turut menghidap kanser tiroid.
Letupan-letupan tersebut diketahui telah menyebabkan kemudaratan berpanjangan dan meluas terhadap kesihatan manusia, masyarakat dan ekosistem.
Namun laporan NPA setebal 304 halaman itu menghuraikan bagaimana budaya kerahsiaan yang berterusan, kekurangan penglibatan antarabangsa serta data yang terhad telah menyebabkan banyak komuniti terjejas tercari-cari jawapan.
“Ujian nuklear lampau masih membunuh sehingga hari ini,” kata Ketua NPA, Raymond Johansen, sambil menyuarakan harapan agar laporan itu dapat “mengukuhkan azam untuk menghalang ujian atau penggunaan senjata nuklear pada masa hadapan”.
‘Sangat berbahaya’
Isu ini kembali mendapat perhatian selepas Presiden Amerika Syarikat, Donald Trump, mencadangkan pada November lalu bahawa Washington mungkin menyambung semula ujian nuklear, sambil menuduh Rusia dan China telah melakukannya — dakwaan yang dinafikan kedua-dua negara itu.
“Ini sangat, sangat berbahaya,” amaran Ivana Hughes, pensyarah kimia Universiti Columbia dan ketua Nuclear Age Peace Foundation, yang turut menyumbang kepada laporan NPA.
“Tempoh ujian nuklear menunjukkan kepada kita bahawa akibatnya sangat berpanjangan dan amat serius,” katanya kepada AFP.
Beban paling berat akibat ujian lampau ditanggung oleh komuniti yang tinggal berhampiran tapak ujian, yang kini terletak di 15 negara, termasuk banyak bekas tanah jajahan kuasa bersenjata nuklear.
Mangsa yang terselamat terus berdepan kadar penyakit tinggi, kecacatan kelahiran dan trauma.
Kesan itu turut dirasai di peringkat global.
“Setiap manusia yang hidup hari ini membawa isotop radioaktif daripada ujian atmosfera dalam tulang mereka,” kata penulis bersama laporan dan profesor antropologi Universiti South Carolina, Magdalena Stawkowski.
Jutaan kematian awal
Ratusan ribu orang di seluruh dunia diketahui telah meninggal dunia akibat penyakit yang dikaitkan dengan ujian nuklear lampau, menurut laporan itu.
Ia menegaskan terdapat bukti saintifik kukuh yang mengaitkan pendedahan radiasi dengan kerosakan DNA, kanser, penyakit kardiovaskular dan kesan genetik, walaupun pada dos rendah.
“Risiko radiasi sebenarnya jauh lebih besar daripada yang difikirkan sebelum ini,” kata penulis bersama laporan, Tilman Ruff.
Ujian atmosfera sahaja, yang dijalankan sehingga 1980, dijangka dari semasa ke semasa menyebabkan sekurang-kurangnya dua juta kematian tambahan akibat kanser, katanya.
Jumlah yang sama juga dijangka meninggal dunia lebih awal akibat serangan jantung dan strok, kata Ruff, felo kesihatan awam Universiti Melbourne dan pengasas bersama Kempen Antarabangsa untuk Menghapuskan Senjata Nuklear (ICAN), pemenang Hadiah Nobel Keamanan 2017.
Radiasi pengion — zarah yang boleh memutuskan ikatan DNA dalam sel dan mencetuskannya menjadi kanser — adalah “sangat berbahaya dari segi biologi”.
“Tiada tahap yang bebas daripada kesan,” katanya.
Risiko itu tidak sama rata, dengan janin dan kanak-kanak kecil paling terkesan, manakala wanita dan kanak-kanak perempuan 52 peratus lebih terdedah kepada kesan kanser akibat radiasi berbanding lelaki.
Budaya kerahsiaan
Laporan NPA turut mendokumentasikan budaya kerahsiaan yang berterusan dalam kalangan negara yang pernah menguji senjata nuklear.
Di Kiribati, sebagai contoh, kajian oleh Britain dan Amerika Syarikat mengenai kesan kesihatan dan alam sekitar masih dirahsiakan, menghalang mangsa daripada mengetahui apa yang berlaku kepada mereka.
Di Algeria pula, lokasi tepat tempat Perancis menanam sisa radioaktif selepas ujian di sana masih belum didedahkan.
Tiada satu pun negara bersenjata nuklear pernah memohon maaf atas ujian tersebut, dan walaupun ada yang akhirnya mengakui kerosakan berlaku, skim pampasan lazimnya “lebih bertujuan mengehadkan liabiliti daripada membantu mangsa dengan ikhlas”.
Komuniti tempatan pula sering kekurangan akses kepada penjagaan kesihatan dan saringan, selain pendidikan asas mengenai risiko — menyebabkan ramai tidak menyedari bahaya atau cara melindungi diri.
“Kemudaratan ini diperkecilkan, kurang dikomunikasikan dan kurang ditangani,” kata Stawkowski.
‘Tikus makmal’
Apabila Cross didiagnosis menghidap leukemia pada usia 24 tahun, beliau tidak terus menyalahkan letupan nuklear beberapa dekad sebelumnya.
“Propaganda Perancis sangat kuat,” katanya, sambil menambah bahawa di sekolah, beliau hanya diajar tentang kesan ekonomi positif ujian itu kepada pulau-pulau Pasifik Selatan.
Beliau kemudian terkejut apabila mengetahui bahawa bukan sekadar beberapa “ujian” tidak berbahaya, tetapi 193 letupan telah dilakukan oleh Perancis di Polinesia Perancis antara 1966 dan 1996.
Letupan terbesar adalah sekitar 200 kali lebih kuat daripada bom yang dijatuhkan Amerika Syarikat di Hiroshima pada 1945.
“Ini bukan sekadar ujian. Ini adalah bom sebenar,” katanya, sambil menuduh rakyatnya dijadikan “tikus makmal” selama beberapa dekad.
‘Trauma’
Komuniti lain berhampiran tapak ujian juga menanggung beban berat.
Hughes menyorot ujian Bravo seberat 15 megatan oleh Amerika Syarikat di Bikini Atoll, Kepulauan Marshall, pada 1 Mac 1954 — “bersamaan 1,000 bom Hiroshima”.
Ia memusnahkan sebuah pulau dan mendedahkan ribuan penduduk sekitar kepada hujan radioaktif.
Di Rongelap, kira-kira 120 kilometer dari Bikini, “karang atol yang terwap bercampur isotop radioaktif jatuh dari langit, dengan kanak-kanak menyangka ia salji,” katanya.
Laporan itu mengkritik tindak balas antarabangsa yang disifatkan sebagai “minimum”.
Ia menekankan tanggungjawab negara bersenjata nuklear untuk meningkatkan usaha menilai keperluan, membantu mangsa dan membersihkan persekitaran tercemar.
“Kami mahu memahami apa yang berlaku kepada kami,” kata Cross.
“Kami mahu sembuh daripada trauma ini.”
– AFP.
{suggest}